AMSTERDAM - De eigenaren van een klein Amerikaans farmaceutisch bedrijf hebben in oktober van dit jaar 533 miljoen dollar (390 miljoen euro) verdiend aan hun samenwerking met de Nederlandse Stichting Sanquin Bloedvoorziening. Dit blijkt uit stukken die zijn gedeponeerd bij de Amerikaanse beursautoriteit SEC, schrijft op 16 december 2008 De Volkskrant.

Het door de overheid ingestelde Sanquin is in Nederland verantwoordelijk voor de bloedvoorziening en de productie van medicijnen uit plasma (eiwitten in het bloed). Donors uitten vorig jaar kritiek op de in hun ogen gebrekkige transparantie en commerciële koers van Sanquin. Die zou niet verenigbaar zijn met het feit dat donors in Nederland gratis bloed en plasma geven.
De Landelijke Vereniging van Bloed en Plasmadonors (LVB) zegt ‘verbijsterd’ te zijn dat Sanquin financiële banden onderhoudt met een Amerikaans farmaceutisch bedrijf. ‘We worden keer op keer verrast. Ik wil opheldering over alles wat Sanquin aan het doen is op de farmaceutische markt’, zegt Joost Hardeman, voorzitter van de LVB.
Uit de SEC-stukken blijkt dat Sanquin kennis, geld en productiefaciliteiten beschikbaar heeft gesteld aan LevPharma. Dat bedrijf bewerkte het al 35 jaar bestaande Sanquin-medicijn Cetor (werkzaam tegen zeldzame en gevaarlijke zwellingen) tot een vrijwel identiek geneesmiddel voor de Amerikaanse markt.
Tien dagen nadat LevPharma toestemming kreeg om het medicijn in Amerika op de markt te brengen, werd het bedrijf overgenomen door een branchegenoot. De twee directeuren van LevPharma verdienden hiermee naar schatting ruim 80 miljoen dollar (60 miljoen euro) de man.
De voorzitter van de raad van bestuur van Sanquin, Theo Buunen, zegt dat hij noch zijn medebestuurders persoonlijk hebben geprofiteerd. ‘Wij waren niet betrokken bij de verkoop, en zijn verrast door de hoogte van de overnamesom.’ Buunen zegt dat Sanquin donors goed voorlicht. ‘Wij zijn open over wat wij doen. De samenwerking met de Amerikanen is in het belang van de Nederlandse bloedvoorziening.’ 

=========================================================

De Stichting Sanquin Bloedvoorziening ontstond in 1998 uit een fusie van de Nederlandse bloedbanken en het Centraal Laboratorium van de bloedtransfusiedienst van het Nederlandse Rode Kruis (CLB). Tot 1998 waren de bloedbanken, die bloed leverden aan ziekenhuizen, regionaal georganiseerd. Het CLB verzorgde de levering van medicijnen gemaakt uit plasma (de eiwitten uit het bloed).

Als gevolg van de fusie zitten de medicijnenhandel en de bloedvoorziening nu onder een dak bij de Stichting Sanquin. De overheid koos onder meer voor deze benadering om duidelijkheid te scheppen richting donors. Zij geven bij één herkenbare en landelijke organisatie bloed en plasma, in plaats van – zoals in het verleden – bij een van de onafhankelijke en zelfstandige bloedbanken.

Sanquin, dat circa drieduizend medewerkers heeft, zamelt op ruim 300 plaatsen in Nederland bloed in. Het is één van de belangrijke uitgangspunten van het Nederlandse bloedbeleid dat donors geen geld ontvangen in ruil voor hun bloed. Jaarlijks geven ruim 400 duizend mensen bloed en/of plasma (de eiwitten uit het bloed). In sommige andere landen, zoals in de VS, wordt wel betaald voor het geven van bloed.

Sanquin staat op afstand van de overheid. Het toezicht op de bloedvoorziening ligt bij het Ministerie van VWS. Eén keer in de vijf jaar evalueert de Tweede Kamer de Wet inzake Bloedvoorziening, die sinds 1998 van kracht is. Begin volgend jaar is dat het geval, tijdens een openbare hoorzitting in de Kamer.

Vorig jaar was er stevige kritiek op de Sanquin-directie, vanwege de hoge salarissen. Ook bleek dat veel donors niet wisten wat er precies met hun bloed en plasma gebeurde. 

=====================================================

LEES MEER: De Volkskrant 16 december 2008 'Het Rode Goud' , Door Michiel Haighton en Merijn Rengers