Betreft:

Sanquin is in bloed en plasma geïnteresseerd, niet in opvattingen van de donoren.
            LVB opzij gezet: Sanquin negeert de verontruste donoren volledig.


Geachte heer Klink,

Voor de Landelijke Vereniging van Bloed- en Plasmadonoren (LVB) is de maat nu vol. De LVB krijgt sinds haar oprichting, 15 augustus 2007, geen mogelijkheid van de Raad van Bestuur van Sanquin om de bloed- plasmadonoren ook formeel te kunnen vertegenwoordigen.

Aan de minister van VWS,
Dr. A. Klink,
Postbus 20350
2500 EJ  Den Haag


Amsterdam, 14 april 2008


De LVB wilde van meet af aan formeel een mandaat krijgen van de donoren, zodat duidelijk was namens hoeveel donoren de LVB sprak. De LVB vertolkt op dit moment het geluid van tussen de 6.000 en 10.000 donoren die in 2007 spontaan naar de LVB, naar Sanquin, in de media en op internet protesteerden tegen de hoge beloning van de Raad van Bestuur en de afwezigheid van de mogelijkheid om reiskosten vergoed te kunnen krijgen. Veel donoren gaven daarnaast aan verontrust te zijn vanwege de geringe transparantie bij  Sanquin. Ook is er bezorgdheid over kostenstijgingen vanwege patenten en de grote commerciële belangen in de wereld plasmamarkt. Sanquin is hier zeer onduidelijk over, terwijl het wel gaat over belangeloos afgestane bloedproducten door donoren.
Algemeen bestaat er onder donoren een gevoel dat velen zich aan hun belangeloos afgestaan bloed en plasma lijken te verrijken.

Er waren afspraken gemaakt met Sanquin dat de voorzitter van de LVB lid zou worden van de Landelijke Donor Raad.
Als klap op de vuurpijl is de LVB echter onlangs door de bestaande donorvertegenwoordigers aan de kant gezet. Protest daartegen bij de Landelijke Donor Raad, de Raad van Bestuur en de Raad van Toezicht leidden in reacties die de afgelopen  week werden ontvangen op geen enkele manier tot een afkeuring van deze onverkwikkelijke gang van zaken. (zie bijlage 1)
De huidige donorvertegenwoordigers in de Landelijke Donor Raad zijn niet gekozen door donoren, maar benoemd door de Raad van Bestuur van Sanquin. Zij hebben dus geen mandaat vanuit de donoren. Op de regio Zuidoost na zijn er geen donorverenigingen. Alleen regio Zuidoost heeft een donorvereniging met ruim 2000 leden.

 De Raad van Bestuur van Sanquin lijkt niet van plan om iets te doen aan de oorzaken van de grote onvrede onder donoren, die vorig jaar via de LVB/de werkgroep ontevreden bloeddonoren zichtbaar werd gemaakt. Al die tijd hadden we de verwachting dat de Raad van Bestuur uiteindelijk toch zou meewerken. De LVB heeft immers bewezen een belangrijke onvrede van veel donoren te representeren. Het bestuur van de LVB had de stellige verwachting dat democratische gezindheid en de uitgangspunten van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 1) toch zouden prevaleren bij de Raad van Bestuur. Het reglement van de Landelijke Donor Raad sterkte ons nog in die opvatting 2).

1. De uitgangspunten van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen hebben betrekking op: 
stakeholderbetrokkenheid: stakeholders dienen bij de kernactiviteiten van het bedrijfsbeleid te worden betrokken richtlijnen en verdragen over ketenverantwoordelijkheid (OESO en VN)
(zie MVO-referentiekader van het MVO-platform van NGO’s: www.mvo-platform.nl)

2. Enkele doelen uit het reglement van de Landelijke Donor Raad:
De Landelijke Donor Raad heeft expliciet tot doel:
“de donors van Sanquin te betrekken bij het beleid van Sanquin”
“medezeggenschap van donors binnen Sanquin op een structurele wijze vorm te geven”


De Raad van Bestuur heeft echter nu duidelijk te kennen gegeven dat zij in feite maar een geluid wil horen van de donoren. Dat is het geluid van de (huidige) Landelijke Donor Raad.
Deze raad moet de Raad van Bestuur adviseren over de vraag of de LVB (en de andere bestaande vereniging en eventuele nieuwe verenigingen) een mandaat mag vragen aan de donoren. Wij hebben de Raad van Bestuur erop gewezen om zelf die verantwoordelijkheid te nemen. Het gaat hier immers om een zeer principiële zaak, die rechtstreeks te maken heeft met het serieus nemen van de donoren en van de eigen reglementen. Het imago van het bedrijf naar de samenleving, naar de donoren en naar de toekomstige donoren kan niet worden overgelaten aan derden. Zeker niet aan een Landelijke Donor Raad zonder mandaat van donoren. Een Raad die er mee heeft ingestemd dat er geen reiskosten kunnen worden vergoed en dat de beloning van de Raad van Bestuur, naar hun opvatting, niet een zaak is voor de Landelijke Donor Raad.

Het lijkt er sterk op dat de Raad van Bestuur zich niet bewust is van de maatschappelijke en politieke realiteit. Er is geen draagvlak in Nederland voor een bedrijf dat met de rug naar de samenleving blijkt te staan. De overgrote meerderheid van de Nederlandse bevolking wijst de megabeloningen af. Moderne bedrijfsvoering vereist reële invloed van stakeholders, niet op papier, maar in de praktijk. Zeker als het om donoren gaat die vaak vele jaren belangeloos bloed en plasma afstaan.
In onze veelkleurige samenleving is het niet aan de Raad van Bestuur van Sanquin om te stellen dat er maar een donorvertegenwoordiging kan zijn. De basis van democratie is dat de donoren dat zelf wel bepalen. Wat is erop tegen als er meerdere verenigingen zijn? Dat zien we immers in alle sectoren van de samenleving?
Een situatie als in 2007, waarbij de donorvertegenwoordiging geen enkele voeling lijkt te hebben met wat er onder donoren leeft, met alle publiciteit vandien, moet ons inziens koste wat kost in de toekomst worden voorkomen. Verenigingen, die voeling hebben met hun leden, kunnen juist goed aangeven wat er leeft. Alleen zo is medezeggenschap en beleidsbeïnvloeding zinvol.
Sterke verenigingen kunnen daarnaast van grote promotionele waarde zijn voor Sanquin, de bloedvoorziening in  Nederland en voor de belangstelling om donor te worden. Het feit dat Sanquin er nog steeds niet in  is geslaagd om een brede en zeer positieve naamsbekendheid te verwerven spreekt ons inziens boekdelen. Voorzichtige pogingen onzerzijds om op donorwervingspunten actief te willen worden zijn echter resoluut van de hand  gewezen door Sanquin.
Het is ons inziens de hoogste tijd dat het beleid van Sanquin radicaal verandert op vele terreinen.  Een sterke donorvertegenwoordiging kan dat proces zeker kwalitatief ten goede beïnvloeden.

Wij rekenen erop dat u als minister ingrijpt. Wij willen zo spoedig mogelijk een gesprek.
Het kan zo niet langer.



Koste wat kost willen we voorkomen dat donoren afhaken. Dat mag en kan echter geen reden zijn om dan maar niets te doen.

Hoogachtend,
Namens het bestuur van de LVB




Ch.M.B.M. Disch,
secretaris




cc. aan de leden van de Vaste Kamercommissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport



N.B.
De LVB gaat vanzelfsprekend door met haar activiteiten. De LVB presenteert hierbij een nieuw inzichtelijk overzicht over de beloningen van de voorzitters van de 4 grootste Academische ziekenhuizen, waarmee Sanquin zich vergelijkt (zie bijlage 2). Tegelijkertijd gaat het LVB-bestuur een voorstel doen om het bedrijfsbeleid en de bedrijfsstructuur van Sanquin door een extern bureau te laten analyseren. Uitgangspunten daarbij zijn in het geval van Sanquin: de Balkenende norm voor de salariëring, de criteria van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en het feit dat Sanquin per definitie afhankelijk is van de steun en betrokkenheid van de 401.000 donoren.

De LVB heeft zich aangemeld als lid van de Internationale donorenorganisatie FIODS.

Evenals de LVB maakt de FIODS zich zorgen over de grote belangen die grote farmaceutische bedrijven verwerven op de wereldplasmamarkt. Inclusief de rol van patenten daarbij die de prijs van bloedproducten dusdanig opdrijven dat deze voor mensen in arme landen onbetaalbaar worden.

De LVB denkt dat vele donoren haar uitgangspunten en doelen steunen.